Giỏ hàng

BERNARD ARNAULT – SÓI GIÀ MẶC CASHMERE

Năm 1971, một chàng thanh niên 22 tuổi người Pháp lần đầu đặt chân tới New York. Háo hức muốn biết người ngoại quốc nghĩ gì về quê hương mình, anh đặt câu hỏi cho người tài xế taxi:
“Anh có biết Georges Pompodou là ai không?”
“Không, nhưng tôi biết Christian Dior“.

Câu trả lời ấy khiến cậu thanh niên sững sờ, khi người tài xế không thèm quan tâm tới Tổng thống đương nhiệm của nước Pháp mà chỉ nghe danh một thương hiệu thời trang xa xỉ kể cả khi nhà sáng lập hãng đã qua đời được 14 năm. Nhiều thập niên sau, câu chuyện với người lái xe vô danh này vẫn được kể lại bởi Bernard Arnault như ý tưởng khởi nguồn cho đế chế LVMH do ông làm chủ. Chàng thanh niên ngày nào giờ đã một siêu tỷ phú ở tuổi 70, là người đàn ông giàu nhất lục địa già.

Ông không chỉ nắm trong tay Christian Dior mà cả một đế chế những thương hiệu xa xỉ: từ Louis Vutton, Dior, Fendi, Celine, Marc Jacobs, Bulgari, Moët & Chandon, Hennessy, Dom Pérignon, Hublot, Tag Heuer, Fenty… cho tới cuộc thâu tóm kỷ lục trong làng xa xỉ phẩm khi mua lại hãng trang sức Tiffany với giá 16,2 tỷ USD mới đây.

CHIA RẺ & CHINH PHỤC

Trong bữa trưa tại nhà hàng hạng sang Le Frank của mình cùng nữ phóng viên tờ Financial Times, Arnault đã cười khảy khi nghe cô nói người ta đặt biệt danh cho ông là “kẻ săn mồi” thay vì “người kiến tạo”. Ông bình phẩm: “Ồ, vậy mà tôi không biết đấy. Dẫu sao thì bạn cũng không thể trông đợi những lời hay ý đẹp nếu chúng tới từ đối thủ cạnh tranh”.

Khi được hỏi cảm nhận cá nhân của mình về Bernard Arnault, những người bạn của ông thường mô tả ngắn gọn: “Ông ấy là một người từ phía Bắc”. Những ai sinh ra và lớn lên tại Pháp sẽ hiểu sự ẩn dụ này: vùng Normandy ở phía Bắc có bầu trời xám xịt và lạnh lẽo hơn hẳn những nơi khác. Tổng biên tập Anna Wintour của tạp chí Vogue khẳng định “Từ ‘Không’ không xuất hiện trong từ điển của Bernard”. Chẳng phải ngẫu nhiên mà thương trường đặt cho Arnault biệt danh “con sói mặc đồ cashmere”.

Có gia đình làm nghề xây dựng từ đời ông nội và tiếp quản công việc gia đình năm 25 tuổi, song câu trả lời người tài xế taxi luôn ám ảnh tâm trí Arnault. Ngay cả khi ông chuyển tới Mỹ đầu thập niên 1980s để phát triển xây dựng, Arnault vẫn mơ về một doanh nghiệp lớn có gốc rễ từ nước Pháp và tầm với toàn cầu. Như ông chia sẻ đầy tự hào với Forbes sau này: “Đế chế của tôi là biểu tượng của nước Pháp, bởi nó đại diện cho nước Pháp trên toàn thế giới. Người ta biết tới những Louis Vuitton, Christian Dior, Dom Pérignon… nhiều hơn bất kỳ thứ gì khác. May ra họ biết thêm Napoleon hay tướng De Gaulle? Điều quan trọng nhất là LVMH sẽ luôn được quản lý bởi một gia tộc Pháp”.

Đó là lý do khi hay tin Christian Dior được rao bán khi công ty mẹ Boussac phá sản năm 1984, Arnault không bỏ lỡ cơ hội. Theo tờ Forbes, Arnault đã dành 15 triệu USD tiền gia đình và 80 triệu USD tiền hỗ trợ từ tập đoàn tài chính Lazard để mua lại Boussac. Chính phủ Pháp mừng rơn khi nghe Arnault cam kết sẽ vực dậy hoạt động của Bossac và giữ công ăn việc làm cho nhân viên. Nhưng chỉ trong vài năm, khoảng 9.000 người lao động đã mất việc trong khi hầu hết tài sản của Boussac đều bị đem bán và mang về cho Arnault nửa tỷ USD. Cách Arnault bán tất cả và chỉ giữ lại thương hiệu Dior giống phong cách thực dụng của doanh nhân Mỹ hơn là sự lãng mạn, bay bổng của người Pháp.

Sơ đồ cấu trúc LVMH sở hữu Dior (Source: Seeking Alpha)

Biệt danh “con sói mặc đồ cashmere” bắt đầu xuất hiện. Như để chứng tỏ rằng biệt danh này … hoàn toàn đúng, Arnault làm nên lịch sử khi lên kế hoạch mua lại bộ phận nước hoa của Dior – lúc bấy giờ thuộc quyền sở hữu của Louis Vuitton Moët Hennessy (LVMH). Không lâu sau khi LVMH được ra đời sau cuộc hôn phối từ hai thương hiệu thời trang và đồ uống xa xỉ, Arnault tạo ra xung đột giữa CEO Alain Chevalier của Moët và chủ tịch Henri Racamier của Louis Vuitton. Sau khi bắt tay cùng ông chủ Louis Vuitton để hất cẳng Chevalier, Arnault lạnh lùng loại bỏ chính Racamier để trở thành tân chủ tịch LVMH.

Nhờ sự hỗ trợ tài chính của Lazard cùng ngân sách thu về từ Boussac, Arnault chính thức nắm quyền kiểm soát LVMH khi thập niên 1990s bắt đầu. Hàng tỷ USD được Arnault bỏ ra sau đó để mua lại những thương hiệu hàng đầu châu Âu, với danh mục đầu tư trải dài từ khách sạn, thời trang, nước hoa, đồng hồ, trang sức cho tới rượu. Rất nhiều cuộc đi săn của “sói già’ được thực hiện giống với cách ông có được LVMH: chia rẽ và chinh phục!

Tập đoàn LVMH mua lại Tiffany & Co. với mức giá hơn 16 tỷ USD (Source: Business Insider)

Arnault có thể duyệt chi 3,7 tỷ euro cho Bulgari, 3,2 tỷ USD cho Belmond hay khoản tiền kỷ lục 16,2 tỷ USD để mua lại Tiffany tháng 11/2019. Đây là thương vụ M&A lớn chưa từng có trong lịch sử ngành hàng xa xỉ, nhưng Arnault sẵn sàng vung tiền để mua lại hãng trang sức ra đời từ năm 1837 bởi đây là “thương hiệu xa xỉ duy nhất của nước Mỹ thực sự có sức sống lâu bền”.

Nhưng cũng chính người đàn ông bạc tỷ này sẵn sàng từ chối cơ hội mua lại tờ Financial Times năm 2015 vì lý do “quá đắt”. Cuối cùng Financial Times được bán lại cho Nikkei với giá 844 triệu bảng, không bằng 1/3 những thương vụ đình đám mà Arnault từng thực hiện. Ông luôn có cái giá cho một thương hiệu trong đầu và thực sự chỉ “nhích” khi đã thích.

Trong bốn năm trở lại đây, giá cổ phiếu LVMH tăng gấp ba lần và giúp Arnault giàu hơn 70 tỷ USD so với chính ông năm 2016. Tính tới tháng 11/2019, Arnault nắm trong tay 47% cổ phần LVMH và được Forbes xếp thứ ba trong danh sách “Những người giàu nhất hành tinh” với 106,5 tỷ USD, chỉ sau Jeff Bezos của Amazon và Bill Gates của Microsoft!

NHỮNG GIÁ TRỊ CỐT LÕI 

Cả hai công ty xếp trên LVMH trong danh sách siêu giàu đều có liên quan tới công nghệ: Amazon và Microsoft. Vậy làm thế nào một thương hiệu như LVMH có thể cạnh tranh với các gã khổng lồ trên trong kỷ nguyên số, trong thời đại 4.0 của big data? Câu trả lời có lẽ nằm ở lời tâm sự của Steve Jobs – cựu CEO hãng Apple – với Arnault lúc sinh thời: “Ông ấy bảo với tôi: ‘Anh biết không Bernard, tôi không chắc liệu 50 năm nữa, iPhone của tôi liệu còn thành công hay không. Nhưng tôi cam đoan rằng tất cả vẫn sẽ nhâm nhi rượu Dom Pérignon của anh'”.

Sau giai đoạn “ăn no, mặc ấm”, nhu cầu hưởng thụ trải nghiệm của con người dần được nâng tầm lên thành “ăn ngon, mặc đẹp” với thu nhập và mắt thẩm mỹ được cải thiện theo thời gian. Đó chính là cơ hội cho LVMH, với các thương hiệu xa xỉ đa dạng và phục vụ nhu cầu của nhiều đối tượng khách hàng. Arnault bật mí: “Tại sao những thương hiệu như Louis Vuitton hay Dior lại thành công đến nhường này? Bởi chúng có hai khía cạnh rất tương khắc, như nước với lửa: chúng vừa là đỉnh cao của sự hiện đại, lại vừa sở hữu giá trị không tuổi. Tôn chỉ của LVMH là tạo ra những sản phẩm và trải nghiệm đem tới được trân trọng tới khách hàng”.

Ở độ tuổi thất thập, Arnault vẫn cho thấy những quyết định táo bạo. Ông thâu tóm những thương hiệu lâu đời trong lịch sử châu Âu và đưa những nhà thiết kế trẻ lên vai trò phụ trách sáng tạo để thay đổi hình ảnh và mang tới những giá trị mới cho thương hiệu. Ví dụ cụ thể nhất là việc đưa Virgil Abloh – nhà thiết kế về nhất trong cuộc thi giữa các nhà thiết kế trẻ của LVMH năm 2015 – vào vị trí giám đốc sáng tạo cho dòng thời trang nam của Louis Vuitton kể từ tháng 3/2018.

Đây là một quyết định cực kỳ táo bạo, bởi Abloh được biết tới nhiều với phong cách thời trang bụi bặm đường phố qua những sản phẩm của Off-White mà anh là CEO, vốn tương phản với hình tượng xa xỉ của Louis Vuitton. Nghệ sĩ 39 tuổi này cũng là giám đốc sáng tạo gốc Phi đầu tiên trong lịch sử hãng thời trang Pháp. Nhưng Bernard Arnault nhìn thấy ở anh sự sáng tạo và sức hút với những thế hệ Millienials và thế hệ Z – những đối tượng khách hàng tiềm năng của Louis Vuitton ở cả hiện tại lẫn tương lai. Kết quả nói lên tất cả: những chiếc túi phát sáng trong đêm, những đôi giày sneaker hầm hố tưởng như chỉ thấy ở hãng thể thao Nike hay bộ sưu tập quần áo lấy cảm hứng từ phim “The Wizard of Oz”… mang mác LV đều bán đắt như tôm tươi, dù vẫn có mức giá trên trời.

Tính thủ công, sự cầu kỳ của những bộ đồ may đo haute couture bị lấn át bởi tính công nghiệp, đại trà và doanh thu trong thời trang xa xỉ là lý do nhiều chuyên gia thời trang kỳ cựu lên tiếng chỉ trích Arnault và LVMH. Nhưng “sói đầu đàn” của làng thời trang lại có cái nhìn rất khác: “Thứ mà các bạn gọi là xa xỉ chỉ là một khái niệm tương đối với từng cá nhân. Tôi thích gọi chúng là ‘sản phẩm chất lượng cao’ hơn. Lợi nhuận chỉ là thành quả của những gì chúng tôi làm tốt chứ không phải đích đến cuối cùng. Điều quan trọng nhất trong trong 10 năm tới, những thương hiệu của tôi vẫn sẽ được khát khao như ngày hôm nay”.

Liên tục đổi mới dựa trên nền tảng giá trị cốt lõi là cách các sản phẩm của Arnault trụ lại trên đỉnh cao. Năm 2016, LVMH từng mua lại 80% cổ phần hãng vali Rimowa của Đức với giá 719 triệu USD. Ít ai có thể tưởng tượng rằng một thương hiệu có 121 năm tuổi đời như Rimowa lại có thể trình làng bộ sưu tập kết hợp cùng thương hiệu trẻ của Mỹ như Supreme, nhưng đó là hiện thực dưới trướng của gia đình Arnault. Không chỉ gói gọn trong ngành thời trang, đế chế của Arnault còn đầu tư vào những thương hiệu, dịch vụ liên quan tới công nghệ như Uber, Airbnb, Lyft hay Spotify…

Arnault là người rất ghét thất bại, kể cả khi đó chỉ là một trận giao hữu tennis với các con. Nhưng ông cũng từng ngậm đắng nuốt cay khi không thể thâu tóm hãng thời trang Hermès vào năm 2017, dù đã bí mật sở hữu 17% cổ phần thương hiệu làm ra những chiếc túi Birkin thông qua các quỹ phòng hộ. Hay nổi tiếng nhất là năm 2001, khi ông thất bại trong “cuộc chiến túi xách” để giành quyền quản lý hãng thời trang Gucci của Italy. Người thắng cuộc là tỷ phú người Pháp François Pinault – chủ sở hữu tập đoàn Kering.

Bất chấp việc nắm giữ những thương hiệu như Gucci, YSL, Balenciaga, Bottega Veneta hay Alexander McQueen…, tỷ lệ vốn hóa thị trường của Kering vẫn chỉ bằng một phần ba LVMH, theo ước tính của tờ New York Times. Nhưng với Arnault, điều này dường như là chưa đủ để quên đi thất bại ồn ã năm nào. Khi nhà thiết kế Stella McCartney chấm dứt sự hợp tác kéo dài 17 năm với Kering vào năm 2018, Arnault nhanh chóng mời cô về làm “cố vấn đặc biệt” cho mình.

Câu chuyện “con gà tức nhau tiếng gáy” còn thể hiện ở việc tu bổ nhà thờ Notre-Dame. Sau khi vụ hỏa hoạn xảy ra tháng 4/2019 khiến Nhà thờ Đức Bà tổn hại nghiêm trọng, gia đình François Pinault nhanh chóng đóng góp khoản tiền 100 triệu euro cho quỹ tái thiết. Chỉ vài tiếng sau, một thông cáo chính thức được đưa ra từ LVMH: “Gia đình Arnault và LVMH, trong nỗ lực đoàn kết sau thảm họa quốc gia, sẽ đóng góp vào việc tái thiết nhà thờ đặc biệt này. Đây là biểu tượng cho di sản và sự thống nhất của nước Pháp”.

Khoản tiền Arnault ủng hộ là 200 triệu euro, vừa đúng gấp đôi nhà Pinault!

PHẢI LÀ SỐ 1

Với vị thế và quyền lực của mình, Arnault có những người bạn đặc biệt. Ông là một trong những khách mời đầu tiên tới thăm Donald Trump tại tòa Trump Tower đầu năm 2017 để chúc mừng tân Tổng thống Mỹ, là VIP tại đám cưới năm 2008 của Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy với ca sĩ Carla Bruni và có quan hệ thân mật với Tổng thống đương nhiệm của Pháp Emmanuel Macron. Tại Trung Quốc, ông thậm chí còn được chào đón với nghi lễ của nguyên thủ quốc gia với xe motor dẫn đoàn. Những chính khách cứ đến và đi theo nhiệm kỳ, trong khi Bernard Arnault vẫn ở đó để bành trướng đế chế xa xỉ của mình.

Theo Forbes, một ngày của Bernard Arnault được bắt đầu từ 6 rưỡi sáng tại căn biệt thự có từ thế kỷ 17 tại quận 7 của Paris. Ông dùng bữa sáng, nghe nhạc giao hưởng, đọc các báo cáo vắn tắt về kinh doanh, nhắn tin cho các thành viên trong gia đình và trưởng đại diện các thương hiệu trực thuộc. Arnault có mặt tại văn phòng đặt tại 22 Avenue Montaigne lúc 8 giờ sáng và làm việc một mạch tới 9 giờ đêm.

Con gái cả 44 tuổi Delphine Arnault nói về cha mình: “Ông ấy làm việc 24 giờ/ngày. Kể cả khi ngủ, cha tôi vẫn mơ về những ý tưởng mới”. Delphine cùng cậu em trai 42 tuổi Antoine là hai con của Arnault trong lần kết hôn đầu tiên. Trong cuộc hôn nhân với người vợ hai Hélène Mercier, ông có thêm ba cậu con trai. Ngoại trừ cậu út mới 21 tuổi Jean, tất cả bốn người con nhà Arnault đều nắm giữ những vị trí quan trọng tại LVMH.

Delphine là phó chủ tịch Louis Vuitton, Antoine đứng đầu dòng thời trang nam của Berluti và là giám đốc truyền thông của LVMH, trong khi Alexandre mới 27 tuổi đã được giao quản lý hãng Rimowa. Frédéric khiến người cha Bernard tự hào về khả năng chơi piano “tuyệt diệu” nhưng không theo đuổi âm nhạc mà phục trách mảng chiến lược cho hãng đồng hồ Tag Heuer. Arnault tự hào nói về các con: “Chúng đều sở hữu phần nào đó của tôi”.

Trong mắt dư luận, gia đình Arnault sở hữu mối quan hệ hoàn hảo, với bữa trưa thứ Bảy hàng tuần là dịp để cả nhà tụ tập, thư giãn. Mọi thứ chỉ trở nên căng thẳng khi họ chuyển sang chơi tennis, khi những đứa con cũng có gene ghét thất bại như người cha. Đó là lý do tại sao trong nhà Arnault, chủ đề người thừa kế ngai vàng khi Bernard lui vào hậu trường là cấm kỵ. Delphine khẳng định “Cha còn rất trẻ và sẽ làm việc thêm 30 năm nữa” trong khi Frédéric cho biết “tất cả chúng tôi đều muốn ông ấy nắm giữ vị trí hiện tại lâu nhất có thể”.

Ông chỉ bật mí mình sẽ “trao lại công việc cho các con dựa trên ý chí, khả năng và kỹ năng” của chúng, nhưng từ chối chỉ ra một cái tên cụ thể. Một nguồn tin quan sát lâu năm nhận định ngày Bernard rời khỏi ngôi vương sẽ chẳng khác gì một cuộc chiến trong “Game of Thrones”!

Nhưng ngày đó dường như còn rất xa, với một người giữ sức khỏe điều độ và nghiện làm việc như Arnault. Quãng nghỉ hiếm hoi là khi ông dùng bữa trưa hoặc nửa tiếng đồng hồ chơi dương cầm – một đam mê từ thời trẻ. Chính xác hơn, trở thành nghệ sĩ piano là giấc mơ, khao khát của Arnault. Ông chỉ tạm biệt sự nghiệp chơi piano khi nhận ra rằng mình không bao giờ có thể trở thành nghệ sĩ piano số một thế giới.

Arnault lý giải trên tờ FT: “Tôi luôn thích được là người số một. Tôi không thành công với piano, cũng chẳng thành công ở môn tennis. Với tôi, thành công là khi tất cả các thương hiệu, tập đoàn của tôi đứng số một thế giới”. Máu ăn thua và khát khao chiến thắng đã ngấm sâu vào Arnault kể cả khi ông chơi tennis với người bạn đồng thời là huyền thoại tennis Roger Federer: “Dĩ nhiên là tôi thua cậu ấy 6-0. Nhưng tôi đã ghi được một điểm. Mục tiêu của tôi năm nay là ghi được hai điểm, trước Roger Federer”.

Ngay cả khi LVMH đã là số một ở phân khúc xa xỉ, ông vẫn tuyên bố: “Chúng tôi vẫn còn nhỏ bé lắm. Mọi thứ mới chỉ bắt đầu mà thôi. Chúng tôi là số một, nhưng vẫn còn có thể tiến xa”. Chìa khóa tới thành công của LVMH là trở thành kẻ tiên phong. Khi Trung Quốc bắt đầu mở cửa với phương Tây dưới thời Đặng Tiểu Bình, Louis Vuitton đã mở cửa hàng đầu tiên tại Bắc Kinh năm 1992. Cửa hàng đầu tiên tại đại lục được đặt tại hầm khách sạn Palace (nay là The Peninsula Beijing) trong bối cảnh ở ngoài đường nhiều xe đạp hơn ô-tô, còn trong khách sạn thậm chí còn chưa có vòi nước nóng.

“Chúng tôi là kẻ đầu tiên đặt chân tới đây, và rồi từ từ thị trường sẽ xuất hiện” là nhận định của Arnault. Gần ba thập niên sau, Trung Quốc trở thành một trong những thị trường bùng nổ về tiêu thụ đồ xa xỉ và LVMH là một trong những người được hưởng lợi nhiều nhất. Nhưng Arnault không chỉ dừng lại ở đó, khi ông đã mơ tới việc mở rộng đế chế sang châu Phi – một thị trường còn có quá nhiều tiềm năng để khai phá.

Jeff Bezos và Bill Gates nên cẩn thận, bởi Bernard Arnault đã ở ngay sau lưng. Và ông vẫn chưa phải số một.

Thịnh Joey – Đăng trên tạp chí LOOK của Bamboo Airways tháng 02/2020

Danh mục tin tức

Từ khóa

Facebook Instagram Youtube Top